Sir Ridley Scott to brytyjski reżyser i producent filmowy, którego twórczość od dekad kształtuje oblicze światowego kina. Uznawany za jednego z najbardziej wpływowych i dochodowych twórców w historii, na styczeń 2026 roku ma 88 lat. Jego kariera, która rozpoczęła się w latach 60. w BBC, zaowocowała dziełami takimi jak przełomowy „Obcy – 8. pasażer Nostromo” czy kultowy „Blade Runner”, które zrewolucjonizowały gatunek science fiction. Scott, znany z często czerpanej inspiracji siłą kobiet, sam jest ojcem trojga dzieci, z których każde kontynuuje rodzinne tradycje w branży filmowej.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 88 lat (stan na styczeń 2026)
- Żona/Mąż: Giannina Facio (od 2015)
- Dzieci: Jake, Luke, Jordan
- Zawód: Reżyser, producent filmowy
- Główne osiągnięcie: Stworzenie filmów takich jak „Obcy” i „Blade Runner”, które zdefiniowały gatunek science fiction.
Podstawowe informacje o Sir Ridley Scott
Sir Ridley Scott, urodzony 30 listopada 1937 roku w South Shields, w hrabstwie County Durham w Anglii, na styczeń 2026 roku obchodzi 88. urodziny. Jego dorobek zawodowy jest niezwykle bogaty i obejmuje szerokie spektrum gatunków filmowych, od science fiction, przez kryminały, po epopeje historyczne. Styl Ridleya Scotta charakteryzuje się niezwykle skoncentrowaną wizualnością i umiejętnością budowania gęstej, specyficznej atmosfery na ekranie. Jego znaczenie dla brytyjskiej kultury zostało podkreślone w 2004 roku, kiedy to w plebiscycie BBC zajął 10. miejsce na liście najbardziej wpływowych osób w tej dziedzinie. Reżyser posiada prestiżowe brytyjskie odznaczenia: jest Kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Imperium Brytyjskiego (GBE) oraz został pasowany na rycerza (Knight Bachelor). Sir Ridley Scott jest również uznawany za jednego z najbardziej dochodowych reżyserów w historii kina, a jego filmy zarobiły łącznie na całym świecie kwotę przekraczającą 5 miliardów dolarów, co świadczy o jego artystycznym i komercyjnym wpływie na światową kinematografię.
Rodzina i życie prywatne Sir Ridley Scott
Ridley Scott jest synem Elizabeth (z domu Williams) i Francisa Percy’ego Scotta. Swoją matkę, Elizabeth, określa mianem pierwszego wzorca silnej kobiety. Jej twardy charakter i fakt, że samotnie wychowywała trzech synów podczas nieobecności męża w wojsku, stanowiły inspirację dla Ridleya do tworzenia silnych postaci kobiecych w jego filmach. Reżyser miał dwóch braci. Starszy, Frank, zmarł nagle, co miało wpływ na jego decyzje zawodowe. Młodszy brat, Tony Scott, również stał się słynnym reżyserem, z którym Ridley dzielił pasję do kina i współpracował biznesowo aż do jego śmierci. Scott był trzykrotnie żonaty. Od 2015 roku jego żoną jest aktorka Giannina Facio, która często pojawia się w jego produkcjach. Sir Ridley Scott ma troje dzieci: Jake’a, Luke’a i Jordan, które poszły w ślady ojca, zajmując się reżyserią, pracując między innymi dla rodzinnej firmy produkcyjnej RSA. Pasja do filmu była obecna w rodzinie od pokoleń – jego stryjeczny dziadek, Dixon Scott, był pionierem sieci kin i założył między innymi Tyneside Cinema w Newcastle, co pokazuje głęboko zakorzenioną tradycję kinematograficzną w rodzinie Scotta.
Kariera zawodowa Sir Ridley Scott
Droga Ridleya Scotta do światowej sławy rozpoczęła się od edukacji artystycznej w West Hartlepool College of Art i Royal College of Art w Londynie. Po ukończeniu studiów, w 1963 roku, podjął pracę jako stażysta scenograf w BBC, gdzie pracował przy znanych serialach takich jak „Z-Cars” czy „Out of the Unknown”. W 1968 roku Ridley Scott, wraz ze swoim bratem, założył firmę Ridley Scott Associates (RSA), która w latach 70. odniosła znaczący sukces w branży reklamowej, tworząc między innymi kultową reklamę chleba Hovis „Bike Round”. Przełomem w karierze Ridleya Scotta był debiut filmowy z 1977 roku – „Pojedynek”. Jednak to film **„Obcy – 8. pasażer Nostromo”** z 1979 roku przyniósł mu międzynarodową sławę i na zawsze zmienił oblicze gatunku horroru science fiction. Kolejnym kamieniem milowym w jego twórczości był film **„Blade Runner”** z 1982 roku, który stał się fundamentem gatunku cyberpunk. Warto również zaznaczyć jego współpracę z Apple Inc. w 1984 roku, dla której wyreżyserował słynną reklamę komputera Macintosh zatytułowaną „1984”.
Sir Ridley Scott jest również ceniony za swoje widowiska historyczne. Jego dbałość o detale sprawiła, że filmy takie jak nagrodzony Oscarem **„Gladiator”** (2000), „Królestwo Niebieskie” (2005) czy „Exodus: Bogowie i Królowie” (2014) na stałe wpisały się w kanon kina historycznego. W 2023 roku zrealizował wielką biografię Napoleona Bonaparte, co było spełnieniem jego wieloletnich ambicji. Poza reżyserią kinową, Scott aktywnie działa jako producent telewizyjny, będąc odpowiedzialnym za takie projekty jak „The Andromeda Strain” (2008) czy „Filary Ziemi” (2010).
Nagrody i osiągnięcia Sir Ridley Scott
Kariera Ridleya Scotta została uhonorowana licznymi prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami. Był trzykrotnie nominowany do Nagrody Akademii dla najlepszego reżysera za filmy „Thelma i Louise”, „Gladiator” oraz „Helikopter w ogniu”. Jako producent otrzymał nominację do Oscara za film „Marsjanin”. W 2018 roku otrzymał najwyższe wyróżnienie Brytyjskiej Akademii Filmowej – BAFTA Fellowship, za całokształt twórczości i znaczący wkład w rozwój kina. Jego osiągnięcia obejmują również nagrody Emmy; jest dwukrotnym laureatem nagrody Primetime Emmy. Trzy z jego filmów: „Obcy”, „Blade Runner” oraz „Thelma i Louise” zostały wybrane do zachowania w Narodowym Rejestrze Filmowym USA, co podkreśla ich znaczenie kulturowe. Scott otrzymał również zaszczyty królewskie: w 2003 roku został pasowany na rycerza przez królową Elżbietę II, a w 2024 roku król Karol III mianował go Rycerzem Krzyża Wielkiego (GBE) za zasługi dla brytyjskiego przemysłu filmowego. **Film „Thelma i Louise” stał się manifestem feminizmu w kinie drogi**, a film „Marsjanin” został doceniony przez NASA za realizm naukowy.
Warto wiedzieć: Sir Ridley Scott jest laureatem wielu prestiżowych nagród filmowych i telewizyjnych, w tym trzykrotnej nominacji do Oscara i nagrody BAFTA Fellowship.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Kategoria | Film/Projekt |
|---|---|---|---|
| Nagroda Akademii (Oscar) | Nominacja (reżyseria) | Najlepszy reżyser | Thelma i Louise, Gladiator, Helikopter w ogniu |
| Nagroda Akademii (Oscar) | Nominacja (produkcja) | Najlepszy film | Marsjanin |
| BAFTA Fellowship | 2018 | Całokształt twórczości | – |
| Primetime Emmy | 2002 | Wybitny film telewizyjny | Wzbierająca burza |
| Primetime Emmy | 2011 | Wybitny film dokumentalny | Gettysburg |
| Narodowy Rejestr Filmowy USA | – | Wybrane do zachowania | Obcy, Blade Runner, Thelma i Louise |
| Tytuł Rycerza | 2003 | Kawaler (Knight Bachelor) | – |
| Order Imperium Brytyjskiego | 2024 | Kawaler Krzyża Wielkiego (GBE) | – |
Majatek i biznes Sir Ridley Scott
Sir Ridley Scott jest nie tylko utalentowanym reżyserem, ale także przedsiębiorcą. W 1995 roku, wraz ze swoim bratem Tonym Scottem, zakupił słynne Shepperton Studios, które poddali gruntownej renowacji i rozbudowie. Jego firma RSA (Ridley Scott Associates), założona jeszcze w latach 70., od dziesięcioleci pozostaje jedną z najbardziej liczących się marek w branży produkcji reklamowej na świecie, co świadczy o jego długoterminowym sukcesie.
Sport, hobby i inspiracje Sir Ridley Scott
W młodości Ridley Scott interesował się sportem, grając w rugby. Jego fascynacja science fiction zrodziła się już w dzieciństwie, dzięki lekturze powieści H.G. Wellsa. Wizualna strona filmu „Blade Runner” została zainspirowana krajobrazem przemysłowym West Hartlepool. Reżyser przyznał również, że obejrzenie „2001: Odysei kosmicznej” Stanleya Kubricka uświadomiło mu możliwości gatunku science fiction. Jego filmy słyną z ikonicznej muzyki, m.in. Vangelisa w „Blade Runnerze” czy Hansa Zimmera w „Gladiatorze”. Scott często wybiera Maroko jako miejsce kręcenia swoich historycznych epopei ze względu na tamtejsze światło i krajobrazy.
Ciekawostki i mniej znane fakty z życia Sir Ridley Scott
Ridley Scott jest znany w branży z niezwykle szybkiego tempa pracy i precyzyjnego planowania. Jako utalentowany rysownik, Scott sam tworzy szczegółowe storyboardy do swoich filmów, nazywane „Ridleygramami”. **Scott przekonał Russella Crowe’a do roli Maximusa w „Gladiatorze”, mimo że scenariusz w tamtym momencie był jeszcze niedopracowany.** Po druzgocącej recenzji „Blade Runnera” autorstwa Pauline Kael, Scott przestał czytać recenzje swoich filmów. Scott jest znany z częstego wydawania alternatywnych wersji swoich filmów. Podczas kręcenia filmu fantasy „Legenda” (1985) ogromna scenografia lasu została zniszczona przez pożar. Po samobójczej śmierci brata Tony’ego w 2012 roku, Ridley zadedykował mu kilka swoich kolejnych projektów. Mimo zaawansowanego wieku, Scott pozostaje jednym z najbardziej aktywnych twórców, reżyserując niemal jeden film rocznie. **Jest znany z pasji do sztuki i designu, co widoczne jest w każdym detalu scenografii jego filmów.**
Sir Ridley Scott, mimo swojego wieku, pozostaje aktywnym i wpływowym twórcą, którego filmy na trwałe wpisały się w historię kina. Jego zdolność do tworzenia wizualnie oszałamiających dzieł, które jednocześnie poruszają głębokie tematy, czyni go jednym z najwybitniejszych reżyserów swojego pokolenia.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ridley_Scott
