Marlon Brando: Życie i kariera ikony kina.

2

Marlon Brando Jr. (ur. 3 kwietnia 1924 w Omaha, zm. 1 lipca 2004 w Los Angeles) to postać, która zrewolucjonizowała sztukę aktorską, stając się jednym z najbardziej wpływowych artystów XX wieku. Na [miesiąc rok] Brando ma 100 lat. W swoim życiu był trzykrotnie żonaty, a jego liczne potomstwo, w tym znane z mediów losy Christiana i Cheyenne, stanowiły integralną część jego złożonej biografii.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 100 lat (na [miesiąc rok])
• Żona/Mąż: Trzy razy żonaty (Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaiia)
• Dzieci: 11
• Zawód: Aktor, reżyser
• Główne osiągnięcie: Dwukrotny zdobywca Oscara, pionier „Metody” aktorskiej

Marlon Brando – Ikona Kina i Symbol Buntu

Marlon Brando Jr. przyszedł na świat 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. Wbrew powszechnemu przekonaniu, aktor nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Brando czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, co podkreślał w swoich wypowiedziach. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat, kończąc tym samym swoją trwającą sześć dekad karierę. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się symbolem buntu i „luki pokoleniowej”, a jego postać – ikoną popkultury.

Dane Osobowe i Pochodzenie

Marlon Brando Jr. urodził się 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. Wbrew powszechnemu przekonaniu, aktor nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Brando czuł silną więź ze swoimi irlandzkimi korzeniami, co podkreślał w swoich wypowiedziach. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat, kończąc tym samym swoją trwającą sześć dekad karierę. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się symbolem buntu i „luki pokoleniowej”, a jego postać – ikoną popkultury.

Wczesne Lata i Edukacja

Młodość Marlona Brando była naznaczona skomplikowanymi relacjami rodzinnymi. Jego ojciec był handlowcem, podczas gdy matka, aktorka teatralna, często nieobecna w domu, co spowodowało silne przywiązanie młodego Marlona do rodzinnej gospodyni. Odejście gospodyni wywołało u niego trwałe problemy z poczuciem porzucenia. Brando miał dwie starsze siostry – Jocelyn, która również wybrała karierę aktorską, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker. Warto zaznaczyć, że Brando był również problematycznym uczniem – został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a także usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Przed zdobyciem sławy, Brando pracował fizycznie, między innymi jako kopacz rowów, co było pracą wakacyjną załatwioną przez jego ojca.

Życie Prywatne Marlon Brando

Rodzina i Relacje

Relacje Marlona Brando z rodzicami były złożone. Ojciec, handlowiec, stanowił stabilny element w życiu młodego aktora, podczas gdy matka, aktorka teatralna, swoją częstą nieobecnością wywołała u niego poczucie braku bliskości. Silne przywiązanie do rodzinnej gospodyni i jej późniejsze odejście odcisnęło trwałe piętno na psychice Brando, powodując u niego problemy z poczuciem porzucenia. Aktor miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką kariery aktorskiej, oraz Frances. Jego kuzynem był ceniony dokumentalista D. A. Pennebaker.

Małżeństwa i Związki

Marlon Brando był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Kashfi, drugą Movita Castaneda, a trzecią Tarita Teriipaiia, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Warto również wspomnieć o jego bliskiej przyjaźni z Wallym Coxem, którą nawiązał w 1930 roku w Evanston i pielęgnował aż do śmierci Coxa w 1973 roku.

Potomstwo

Marlon Brando doczekał się licznego potomstwa – w sumie 11 dzieci. Wśród nich szczególną uwagę mediów przyciągnęły losy jego syna Christiana oraz córki Cheyenne, których życie naznaczone było tragedią. Aktor miał trójkę dzieci z Taritą Teriipaiia, w tym syna Christiana. Rebecca Brando jest jedną z jego córek.

Przyjaźnie

Jedną z najtrwalszych relacji w życiu Marlona Brando była jego przyjaźń z Wallym Coxem. Poznali się w 1930 roku w Evanston i pozostali blisko aż do śmierci Coxa w 1973 roku. Ta długotrwała więź stanowiła ważny element w życiu aktora.

Kariera Aktorska Marlon Brando

Początki Kariery i Debbiut

Edukacja aktorska Marlona Brando nabrała tempa w latach 40. w Nowym Jorku, gdzie studiował pod okiem Stelli Adler. To od niej przejął system Stanisławskiego, rozwijając swój unikalny styl gry. Stella Adler wspominała o jego niezwykłym instynkcie aktorskim, przytaczając anegdotę, w której Brando, jako jedyny z klasy, zachował spokój, gdy zadaniem było udawanie kurczaków, na które zaraz spadnie bomba atomowa, argumentując, że jako kurczak nie ma pojęcia o istnieniu bomby. Debiut na nowojorskiej scenie nastąpił w 1944 roku w dramacie „I Remember Mama”.

Przełom na Broadwayu i Wprowadzenie „Metody”

Prawdziwy przełom w karierze Marlona Brando nastąpił w 1947 roku dzięki roli Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire). Ta kreacja przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood, wprowadzając do kina naturalizm i tzw. „Metodę”. Brando stał się pionierem tego podejścia, które kładło nacisk na głębokie zrozumienie postaci i jej emocji.

Debiut Filmowy i Pierwsze Sukcesy

Na wielkim ekranie Marlon Brando zadebiutował w 1950 roku w filmie „The Men”, wcielając się w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najlepiej przygotować się do tej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów, co świadczy o jego zaangażowaniu w budowanie postaci. Wczesne lata 50. przyniosły mu kolejne znaczące role. W 1951 roku zagrał w filmie „Viva Zapata!”, a rok później w „Juliuszu Cezarze”. W 1954 roku zdobył swoją pierwszą statuetkę Akademii za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront). W tym samym roku wystąpił również w „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks), który był jego filmowym debiutem reżyserskim.

Reżyseria

Marlon Brando spróbował swoich sił również po drugiej stronie kamery, stając za reżyserią westernu „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks) z 1961 roku. Film ten, choć dziś uznawany za znaczące dzieło, w momencie premiery nie odniósł spektakularnego sukcesu komercyjnego.

Powrót w Latach 70.

Po okresie kilku słabszych występów, Marlon Brando zaliczył spektakularny powrót na ekrany w latach 70. Jego kreacja Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” (The Godfather) w reżyserii Francisa Forda Coppoli w 1972 roku przyniosła mu drugiego Oscara i ugruntowała jego legendę. W 1973 roku zagrał w głośnym i kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris), który wywołał burzę dyskusji ze względu na swoją odważną tematykę i sceny. Warto zaznaczyć, że Brando otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w „Tramwaju zwanym pożądaniem” w 1951 roku. W latach 1950s and 1960s, Brando grał w takich filmach jak „Sayonara” (1957) i „Bunt na Bounty” (1962).

Późniejsze Role i Zakończenie Kariery

Kariera Marlona Brando, która trwała sześć dekad, obejmowała również późniejsze produkcje. Do jego ostatnich ról należały występy w filmach takich jak „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Dr. Moreau) z 1996 roku oraz „Rozgrywka” (The Score) z 2001 roku. Jego ostatnia rola filmowa była w „The Godfather Part II” (1974), gdzie zagrał Vito Corleone. Brando był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Czas Apokalipsy” (Apocalypse Now) (1979). Jego wpływ na kino jest nieoceniony, a jego dziedzictwo kształtuje współczesne aktorstwo filmowe.

Nagrody i Osiągnięcia Marlon Brando

Nagrody Akademii (Oscary)

Marlon Brando zdobył dwie statuetki Akademii. Pierwszego Oscara otrzymał w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront). Drugą nagrodę Akademii zdobył w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (The Godfather). Brando otrzymał również nominację do nagrody Akademii za rolę w filmie „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” oraz „Sucha biała pora”.

Inne Ważne Wyróżnienia

Dorobek nagród Marlona Brando obejmuje również dwa Złote Globy. Był laureatem nagrody festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora. Ponadto zdobył trzy brytyjskie nagrody BAFTA. W 1979 roku otrzymał nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”.

Nominacje do Nagród

Łącznie Marlon Brando był nominowany do nagrody Akademii osiem razy. Nominacje te obejmowały szeroki wachlarz ról, od wspomnianego już „Tramwaju zwanego pożądaniem”, przez „Viva Zapata!” i „Juliusza Cezara”, aż po „Sayonara” i „Sucha biała pora”. Jego wszechstronność aktorska była wielokrotnie doceniana przez Akademię Filmową.

Filantropia, Aktywizm i Osobowość

Zaangażowanie Społeczne

Marlon Brando był aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich oraz praw rdzennych Amerykanów. Zdecydowanie wykorzystywał swoją ogromną popularność, aby zwracać uwagę na palące problemy społeczne i niesprawiedliwość, co było postawą rzadko spotykaną wśród ówczesnych gwiazd Hollywood.

Wykorzystanie Sławy w Celach Aktywistycznych

Aktor nie stronił od wykorzystywania swojej sławy do promowania ważnych idei. Jego zaangażowanie w sprawy mniejszości i rdzennych mieszkańców Ameryki było wyrazem jego głębokich przekonań i pragnienia realnej zmiany. Był postacią, która nie bała się stawiać czoła niesprawiedliwości.

Protest na Gali Oscarów

Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w karierze Brando był jego protest na gali rozdania Oscarów w 1973 roku. Po wygranej za rolę w „Ojcu chrzestnym”, aktor odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła mocny protest przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. To symboliczne działanie podkreśliło jego zaangażowanie w walkę o równość.

Kontrowersje i Wyzwania

Trudności we Współpracy na Planie

Marlon Brando był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania na planie, co często czyniło go „trudnym” we współpracy. Aktor nierzadko odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że takie podejście pozwala mu na bardziej naturalną i spontaniczną grę aktorską.

Problemy Osobiste i Zdrowotne

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami z zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Te trudności osobiste często przyćmiewały jego dokonania artystyczne. Wcześniej, podczas nauki w akademii wojskowej, doznał kontuzji kolana podczas gry w futbol amerykański, co spowodowało zwolnienie go z wojska z powodu niezdolności do służby.

Batalie Prawne

Życie osobiste Brando było również skomplikowane przez liczne batalie prawne, związane przede wszystkim z tragicznymi losami jego dzieci. Te sprawy często trafiały na łamy mediów, dodając kolejny wymiar do złożoności jego postaci.

Ciekawostki z Życia Marlon Brando

Wydalenia i Problemy z Dyscypliną

Już od najmłodszych lat Marlon Brando wykazywał skłonność do łamania zasad. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a także usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Te incydenty zapowiadały jego buntowniczą naturę, która później stała się jego znakiem rozpoznawczym.

Podejście do Sztuki Aktorskiej i Nauczycieli

Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio, twierdząc, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami, którzy ukształtowali jego talent, byli Stella Adler i Elia Kazan. To podkreśla znaczenie tych dwóch postaci w jego rozwoju artystycznym i jego własną, niezależną ścieżkę twórczą.

Własna Wyspa i Dziedzictwo Ekologiczne

Jednym z najbardziej niezwykłych aspektów życia Brando był fakt, że był on właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty”. Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”, co świadczy o jego długoterminowej wizji i trosce o środowisko.

Ogólny Wpływ na Historię Kina

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera, trwająca sześć dekad, nie tylko dostarczyła niezapomnianych ról, ale także fundamentalnie wpłynęła na kształtowanie współczesnego aktorstwa filmowego, czyniąc go prawdziwą legendą.

Chronologia Kariery Marlona Brando

Debiuty i Wczesne Lata

• 1944: Debiut na nowojorskiej scenie w dramacie „I Remember Mama”.
• 1947: Rola Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire).
• 1950: Debiut filmowy w filmie „The Men”.
• 1951: Rola w filmie „Viva Zapata!”.
• 1952: Rola w filmie „Juliusz Cezar”.

Złota Era i Powrót na Szczyt

• 1953: Ikoniczna rola Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (The Wild One).
• 1954: Pierwszy Oscar za rolę w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront).
• 1957: Nominacja do Oscara za rolę w filmie „Sayonara”.
• 1961: Reżyseria westernu „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks).
• 1962: Rola w filmie „Bunt na Bounty” (Mutiny on the Bounty).
• 1972: Spektakularny powrót rolą Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym” (The Godfather), drugi Oscar.
• 1973: Kontrowersyjny występ w filmie „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris).
• 1974: Rola w „The Godfather Part II”.
• 1979: Nominacja do Oscara za rolę w filmie „Czas Apokalipsy” (Apocalypse Now). Rola w miniserialu „Roots: The Next Generations”.

Późniejsze Lata

• 1996: Rola w filmie „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Dr. Moreau).
• 2001: Rola w filmie „Rozgrywka” (The Score).

Nagrody i Wyróżnienia Marlona Brando

Warto wiedzieć: Marlon Brando był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy, co świadczy o jego długotrwałym wpływie na przemysł filmowy.

Warto wiedzieć: W swoim dorobku posiadał również liczne nominacje do nagród za role w takich filmach jak „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”.

Marlon Brando, poprzez swoje przełomowe podejście do aktorstwa i niezapomniane kreacje, na zawsze wpisał się w historię kina, udowadniając, że autentyczność i głębokie zrozumienie postaci są kluczem do stworzenia ponadczasowej sztuki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando