Garrincha: brazylijski cudotwórca piłki, legendarny Mané Garrincha

1

Manuel Francisco dos Santos, powszechnie znany jako Garrincha, to postać, która na zawsze zapisała się w historii światowego futbolu. Urodzony 28 października 1933 roku w Pau Grande, Brazylii, był legendarnym prawoskrzydłowym, którego niepowtarzalny styl gry i niezliczone sukcesy sprawiły, że stał się ikoną sportu. Mimo znaczących wad fizycznych, z którymi się urodził, Garrincha dwukrotnie zdobył Mistrzostwo Świata z reprezentacją Brazylii (1958, 1962), stając się jednym z najwybitniejszych piłkarzy wszech czasów. Jego życie, naznaczone zarówno spektakularnymi triumfami na boisku, jak i osobistymi zmaganiami, do dziś budzi podziw i zainteresowanie.

Mané Garrincha, znany jako „Anioł o krzywych nogach”, zrewolucjonizował grę na pozycji prawoskrzydłowego, stając się symbolem radości i nieokiełznanego talentu. Jego życie, choć naznaczone trudnymi doświadczeniami, stało się inspiracją dla milionów fanów na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 20 stycznia 1983 roku miał 49 lat.
• Żona/Mąż: Związany z Elzą Soares (nieoficjalny ślub w 1966 r.) oraz Nair Marques (ślub w 1952 r.).
• Dzieci: Ojciec co najmniej 14 dzieci.
• Zawód: Brazylijski piłkarz (prawoskrzydłowy).
• Główne osiągnięcie: Dwukrotny Mistrz Świata z reprezentacją Brazylii (1958, 1962).

Kim był Garrincha?

Manuel Francisco dos Santos, urodzony 28 października 1933 roku w Pau Grande, stanie Rio de Janeiro, to postać, która na zawsze odcisnęła swoje piętno na historii futbolu. Znany na całym świecie pod pseudonimem „Garrincha”, co w języku portugalskim oznacza „strzyżyka”, był jednym z najbardziej utalentowanych i charyzmatycznych piłkarzy, jacy kiedykolwiek stąpali po zielonej murawie. Jego gra była synonimem magii, nieprzewidywalności i czystej radości, co sprawiło, że stał się ulubieńcem publiczności i legendą brazylijskiego futbolu.

Niestety, życie Garrinchy, mimo spektakularnych sukcesów sportowych, było również naznaczone osobistymi trudnościami, w tym walką z alkoholizmem, która ostatecznie przyczyniła się do jego przedwczesnej śmierci 20 stycznia 1983 roku w Rio de Janeiro, w wieku zaledwie 49 lat. Jego dziedzictwo, jednakże, przetrwało próbę czasu, a jego imię do dziś jest synonimem geniuszu i niezłomności ducha.

Podstawowe informacje o Garrinchy

Prawdziwe imię i nazwisko brazylijskiego piłkarza brzmiało Manuel Francisco dos Santos. Jednak świat zapamiętał go pod charakterystycznym przydomkiem Garrincha, który w języku portugalskim oznacza „strzyżyka” – małego ptaka. Data jego narodzin to 28 października 1933 roku. Przyszedł na świat w Pau Grande, dystrykcie Magé, w stanie Rio de Janeiro w Brazylii.

Garrincha zmarł 20 stycznia 1983 roku w Rio de Janeiro, w wieku zaledwie 49 lat. Przyczyną jego śmierci była marskość wątroby, a sam moment zgonu nastąpił w wyniku śpiączki alkoholowej. Jego życie, choć krótkie, było intensywnie przeżyte, zarówno na boisku, jak i poza nim.

Już od urodzenia Garrincha zmagał się z poważnymi wadami fizycznymi. Jego prawa noga była o sześć centymetrów krótsza od lewej, a obie nogi były wykrzywione – lewa na zewnątrz, a prawa do wewnątrz. Mimo tych ograniczeń, mierzący 1,69 m (5 stóp 7 cali) wzrostu piłkarz, występując na pozycji prawoskrzydłowego, potrafił dominować nad obrońcami przeciwnika. Jego zwinność i niski środek ciężkości sprawiały, że był niezwykle trudny do zatrzymania.

Życie prywatne Garrinchy

Rodzina i pochodzenie

Życie Manuela Francisco dos Santosa było naznaczone trudnymi doświadczeniami rodzinnymi. Jego ojciec, Amaro, był ciężkim alkoholikiem uzależnionym od cachaçy, co miało destrukcyjny wpływ na syna. Niestety, Garrincha odziedziczył ten problem, który towarzyszył mu przez większość życia.

Przydomek „Garrincha” nadała mu jego siostra Rosa, gdy Manuel był dzieckiem. Zauważyła ona, że jej brat jest tak mały i beztroski jak strzyżyk, mały brązowy ptaszek. Ten pseudonim stał się jego znakiem rozpoznawczym na całym świecie.

Relacje i związki

W 1952 roku Garrincha poślubił Nair Marques, pracownicę fabryki z jego rodzinnego Pau Grande. Ich małżeństwo było jednak tylko jednym z wielu związków w jego burzliwym życiu osobistym.

W marcu 1966 roku Garrincha wziął nieoficjalny ślub ze słynną piosenkarką samby, Elzą Soares. Ich relacja była pełna dramatów i stanowiła jedno z bardziej medialnych wydarzeń w jego życiu.

Potomstwo

Szacuje się, że Garrincha był ojcem co najmniej 14 dzieci z różnych związków. Lista jego potomstwa jest długa, jednakże fakt ten często pozostawał w cieniu jego sportowych sukcesów.

Późne lata życia

W 1973 roku jednym z powodów, dla których Garrincha podjął decyzję o zakończeniu kariery, był fakt, że został dziadkiem. Piłkarz czuł, że bycie zawodowym sportowcem i dziadkiem jednocześnie jest „dziwne” i stanowi dla niego pewien rodzaj symbolicznego zamknięcia pewnego etapu.

Kariera sportowa Garrinchy

Początki i lata w Botafogo

Do profesjonalnej piłki nożnej Garrincha trafił stosunkowo późno, bo dopiero w wieku 19 lat. Jego talent szybko został dostrzeżony. Podczas pierwszego treningu w klubie Botafogo ośmieszył samego Níltona Santosa, reprezentanta kraju, zakładając mu „siatkę” – zagranie, które stało się jego wizytówką.

Debiut i kluczowe momenty w klubie

Debiut Garrinchy w barwach Botafogo był spektakularny. W swoim pierwszym oficjalnym meczu przeciwko Bonsucesso, który odbył się 19 lipca 1953 roku, zdobył trzy bramki, czyli hat-tricka. Ten występ zapowiadał wielką karierę.

Przez 12 lat, od 1953 do 1965 roku, Garrincha był związany z klubem Botafogo, stając się jego prawdziwym symbolem. Rozegrał w jego barwach 581 meczów, w których zdobył imponujące 232 gole. Był to okres jego największej chwały klubowej.

Schyłek kariery i kolejne kluby

W 1966 roku, gdy forma sportowa Garrinchy zaczęła spadać, został sprzedany do klubu Corinthians. Był to początek schyłku jego kariery klubowej. W kolejnych latach zaliczył krótkie epizody w barwach takich drużyn jak Flamengo oraz włoski Sacrofano, jednak już nie nawiązał do dawnej formy.

Niedoszłe transfery do Europy

Talent Garrinchy był na tyle wielki, że przyciągał uwagę największych klubów świata. Juventus próbował go pozyskać już w 1954 roku, a Real Madryt złożył ofertę w 1959 roku. Niestety, z różnych powodów, transfery te nigdy nie doszły do skutku, a Garrincha pozostał wierny brazylijskiej piłce przez większość swojej kariery.

Kariera reprezentacyjna i sukcesy na Mistrzostwach Świata

Warto wiedzieć: Reprezentacja Brazylii nigdy nie przegrała meczu, w którym na boisku znajdowali się jednocześnie Garrincha i Pelé.

Statystyki reprezentacyjne

W latach 1955–1966 Garrincha reprezentował barwy Brazylii, rozgrywając 50 meczów i strzelając 12 goli. Jego wkład w sukcesy drużyny narodowej był nieoceniony.

Mistrzostwa Świata 1958

Mundial w 1958 roku w Szwecji był dla Garrinchy przełomowym momentem. Początek spotkania z ZSRR, w którym Garrincha i młodziutki Pelé siali spustoszenie w obronie rywali, jest do dziś nazywany „najlepszymi trzema minutami w historii futbolu”. Ich gra zachwycała i budziła podziw na całym świecie.

Mistrzostwa Świata 1962 – szczyt potęgi

Mistrzostwa Świata w 1962 roku w Chile to absolutny szczyt potęgi Garrinchy. Po kontuzji Pelégo, która wyeliminowała go z dalszej gry już w drugim meczu, Garrincha przejął rolę lidera drużyny. To on poprowadził Brazylię do obrony tytułu mistrzowskiego, prezentując formę życia.

Podczas turnieju w Chile, Garrincha został królem strzelców z czterema zdobytymi golami oraz najlepszym piłkarzem turnieju. Był to dowód jego dominacji i kluczowej roli w zwycięstwie brazylijskiej reprezentacji.

Mistrzostwa Świata 1966 i pożegnanie z kadrą

Mimo kontuzji kolana, Garrincha pojechał na Mistrzostwa Świata w 1966 roku do Anglii. W meczu z Bułgarią strzelił gola z rzutu wolnego, wykorzystując zewnętrzną część stopy. Był to jeden z jego charakterystycznych, popisowych zagrań.

Jego ostatnim meczem w barwach narodowych była porażka 1:3 z Węgrami. Była to jedyna przegrana, jakiej doznał w reprezentacyjnym trykocie, co podkreśla jego niezwykłą skuteczność i szczęście w narodowych barwach.

Mecz pożegnalny

19 grudnia 1973 roku na słynnej Maracanie odbył się oficjalny mecz pożegnalny Garrinchy. Na trybunach zasiadło imponujące 131 000 widzów, którzy chcieli pożegnać swojego idola i podziękować mu za lata wspaniałej gry.

Osiągnięcia i nagrody Garrinchy

Sukcesy z reprezentacją Brazylii

Garrincha może pochwalić się dwoma tytułami mistrza świata, zdobytymi w latach 1958 i 1962. Ponadto, dwukrotnie zdobył wicemistrzostwo Ameryki Południowej, w latach 1957 i 1959.

Indywidualne wyróżnienia i rekordy

Jego wkład w historię futbolu został doceniony pośmiertnie. W 1994 roku został wybrany do Drużyny Wszech Czasów FIFA World Cup, a w 1999 roku zajął wysokie 7. miejsce w głosowaniu na Piłkarza Stulecia FIFA. Jest to potwierdzenie jego miejsca w panteonie największych graczy wszech czasów.

Garrincha jest jedynym piłkarzem w historii, który w ramach jednego turnieju mistrzostw świata (1962) zdobył jednocześnie nagrodę dla najlepszego strzelca, został wybrany najlepszym zawodnikiem turnieju i podniósł trofeum mistrzowskie. Ten unikalny rekord podkreśla jego dominującą rolę w tamtych mistrzostwach.

Styl gry, kontrowersje i dziedzictwo Garrinchy

Niesubordynacja i styl gry

Styl gry Garrinchy był nieprzewidywalny i pełen magii. Przed Mundialem w 1958 roku, w meczu z Fiorentiną, zademonstrował swoje umiejętności w sposób, który mógł być uznany za niesubordynację. Przedryblował czterech obrońców i bramkarza, po czym zatrzymał się na linii bramkowej, czekając na powrót obrońcy, by jeszcze raz go minąć. Była to demonstracja jego niebywałej pewności siebie i techniki.

To właśnie popisom Garrinchy przypisuje się wprowadzenie na stadiony piłkarskie okrzyku „Olé”, zapożyczonego z widowisk walk byków. Jego dryblingi i zwody były tak widowiskowe, że publiczność reagowała okrzykami zachwytu.

Problemy z dyscypliną i wagą

Sukcesy sportowe niestety szły w parze z osobistymi problemami Garrinchy. Po triumfie na Mistrzostwach Świata w 1958 roku przybrał na wadze z powodu nadużywania alkoholu. To z kolei skutkowało czasowym usunięciem go z kadry narodowej, co było bolesnym doświadczeniem dla piłkarza i kibiców.

Ciekawostki z boiska i życia

Podczas ćwierćfinałowego meczu Mistrzostw Świata w 1962 roku na boisko wbiegł pies. Po zakończeniu spotkania Garrincha wygrał go w loterii zorganizowanej wśród piłkarzy i zabrał do domu, co jest jedną z wielu barwnych anegdot z jego życia.

Kultura popularna i upamiętnienie

Dziedzictwo Garrinchy jest ogromne i trwałe. Stadion Narodowy w Brasilii nosi nazwę Estádio Nacional Mané Garrincha, upamiętniając jego zasługi dla brazylijskiego sportu. Również szatnia gospodarzy na słynnej Maracanie jest nazwana jego imieniem.

Jego życie stało się tematem filmów. Powstał dokumentalny film „Garrincha, Alegria do Povo” (1962) oraz fabularny „Garrincha – Estrela Solitária” (2003), które przybliżają postać tego wybitnego piłkarza szerszej publiczności.

Na jego grobie widnieje poruszający napis: „Tutaj spoczywa w pokoju ten, który był Radością Ludu – Mané Garrincha”. Fani okazali mu również hołd, wypisując na murach cmentarza: „Dziękujemy, Garrincha, że żyłeś”. Te słowa najlepiej podsumowują jego wpływ na serca Brazylijczyków i fanów futbolu na całym świecie.

• Potomstwo: Garrincha był ojcem co najmniej 14 dzieci, w tym ośmiu córek.
• Filmy biograficzne:
  • „Garrincha, Alegria do Povo” (1962) – film dokumentalny
  • „Garrincha – Estrela Solitária” (2003) – film fabularny

Podsumowując, życie Manuela Francisco dos Santosa, znanego jako Garrincha, dowodzi, że nawet w obliczu wielkich życiowych trudności i fizycznych ograniczeń, można osiągnąć absolutny szczyt, stając się legendą i inspiracją dla milionów. Jego niezrównany talent, charyzma i niezłomny duch sprawiły, że na zawsze pozostanie on w sercach fanów futbolu jako jeden z największych graczy w historii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Garrincha