Donald Sutherland: Aktor, ojciec Kiefera, ikona kina (88 lat)

2

Donald McNichol Sutherland, urodzony 17 lipca 1935 roku w Saint John w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik, był legendarnym aktorem, którego kariera obejmowała ponad sześć dekad i blisko 170 ról. Zmarł 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie w wieku 88 lat, pozostawiając po sobie niezatarty ślad w historii kina. Jego życie prywatne to historia trzech małżeństw i pięciorga dzieci, z których synowie Kiefer, Rossif i Angus kontynuują rodzinne dziedzictwo w Hollywood. Sutherland, powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych aktorów swojego pokolenia, zasłynął rolami w takich produkcjach jak „Parszywa dwunastka”, „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych” oraz jako bezwzględny Prezydent Snow w serii „Igrzyska Śmierci”.

Jego dorobek artystyczny został uhonorowany licznymi nagrodami, w tym Oscarem Honorowym za całokształt twórczości aktorskiej, nagrodą Primetime Emmy oraz dwoma Złotymi Globami. Mimo że nigdy nie otrzymał nominacji do Oscara za konkretną rolę, jego wkład w kinematografię jest niepodważalny. Karierę aktorską Donald Sutherland rozpoczynał od studiów na The University of Toronto, gdzie uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu, by ostatecznie poświęcić się aktorstwu. Jego droga na szczyt wiodła przez studia w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA) i pierwsze angaże, które z czasem doprowadziły go do statusu międzynarodowej gwiazdy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na czerwiec 2024 roku miał 88 lat.
• Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972 r.).
• Dzieci: Pięcioro, w tym znani aktorzy Kiefer, Rossif i Angus Sutherland.
• Zawód: Aktor filmowy i telewizyjny.
• Główne osiągnięcie: Ikoniczne role w filmach takich jak „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych”, „Parszywa dwunastka” oraz jako Prezydent Snow w serii „Igrzyska Śmierci”; Oscar Honorowy za całokształt twórczości.

Podstawowe informacje o Donaldzie Sutherlandzie

Dane biograficzne

Donald McNichol Sutherland urodził się 17 lipca 1935 roku w Saint John General Hospital w Kanadzie. Swoje życie zakończył 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, przeżywszy 88 lat. Jego wieloletnia kariera w przemyśle filmowym odcisnęła znaczące piętno na kinie światowym, a jego dziedzictwo obejmuje ponad sześć dekad pracy artystycznej.

Wykształcenie i początki kariery

Sutherland zdobył wszechstronne wykształcenie. Po ukończeniu Bridgewater High School, w 1958 roku uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto. Choć początkowo rozważał karierę inżyniera, ostatecznie jego pasja do aktorstwa zwyciężyła. W 1957 roku, w celu doskonalenia swojego warsztatu, wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie rozpoczął studia w renomowanej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Te doświadczenia stanowiły fundament jego przyszłych sukcesów w Hollywood.

Życie prywatne i rodzina Donalda Sutherlanda

Małżeństwa i dzieci

Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick, z którą był w związku małżeńskim w latach 1959–1966. Następnie poślubił Shirley Douglas, z którą rozwiódł się w 1970 roku. Trzecią i ostatnią żoną aktora została Francine Racette, z którą związał się w 1972 roku i pozostawał aż do swojej śmierci. Ze wszystkich związków doczekał się łącznie pięciorga dzieci. Wśród nich znaleźli się synowie Kiefer, Rossif oraz Angus, którzy podążyli śladami ojca, wybierając karierę aktorską i kontynuując rodzinna tradycję w świecie filmu.

Znaczące związki

W latach 1970–1972, w okresie pracy nad filmem „Klute”, Donald Sutherland pozostawał w głośnym, intymnym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja była nie tylko osobista, ale również opierała się na wspólnych, silnych przekonaniach politycznych i pasji do aktywizmu. Ten okres był znaczący zarówno pod względem zawodowym, jak i osobistym dla obu artystów.

Kariera zawodowa Donalda Sutherlanda

Przełomowe role i wczesna kariera

Kariera Donalda Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku dzięki roli w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Angaż ten był efektem rekomendacji reżysera Rogera Moore’a, który pokazał producentom roboczą wersję odcinka serialu „Święty” z udziałem Sutherlanda. Był to pierwszy krok w kierunku jego międzynarodowej rozpoznawalności.

Ugruntowanie statusu gwiazdy

Status międzynarodowej gwiazdy ugruntował w 1970 roku, wcielając się w dwie kultowe role w filmach wojennych. Jako kapitan „Hawkeye” Pierce zagrał w czarnej komedii „M*A*S*H”, a następnie jako ekscentryczny dowódca czołgu „Oddball” pojawił się w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes). Te kreacje potwierdziły jego wszechstronność i umiejętność poruszania się między gatunkami filmowymi.

Kariera w późniejszych latach

W 1978 roku Sutherland wystąpił w roli profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House). Co ciekawe, aktor odrzucił wówczas propozycję 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów, co okazało się znaczącym błędem finansowym, gdyż film zarobił ostatecznie 141,6 miliona dolarów. W późniejszych latach, młodsze pokolenia widzów zapamiętały go przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonistę w popularnej serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games), w którą wcielał się w latach 2012–2015.

Dorobek telewizyjny

Dorobek Sutherlanda obejmuje również znaczące produkcje telewizyjne. W 1995 roku zagrał rolę Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X”, za którą otrzymał nagrodę Emmy. Kolejnym ważnym osiągnięciem była postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002), za którą został uhonorowany Złotym Globem. Jego wszechstronność objawiała się również w rolach takich jak w filmie „Ad Astra” czy w serialu „Bass Reeves”.

Najważniejsze role kinowe i telewizyjne

• „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen, 1967)
• „M*A*S*H” (1970)
• „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes, 1970)
• „Klute” (1971)
• „Menażeria” (Animal House, 1978)
• „Obywatel X” (Citizen X, 1995) – nagroda Emmy
• „Path to War” (2002) – Złoty Glob
• Seria „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games, 2012–2015) jako Prezydent Snow

Nagrody i osiągnięcia Donalda Sutherlanda

Wyróżnienia akademickie i branżowe

Choć Donald Sutherland jest powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, który nigdy nie otrzymał nominacji do Oscara za konkretną rolę, Akademia Filmowa doceniła jego całokształt twórczości, przyznając mu w 2017 roku Oscara Honorowego. W trakcie swojej bogatej kariery zdobył wiele prestiżowych wyróżnień, w tym nagrodę Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za swoją rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973).

Order Kanady i inne honory

Donald Sutherland został dwukrotnie uhonorowany Orderem Kanady, najwyższym odznaczeniem cywilnym w Kanadzie. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury. Te wyróżnienia podkreślają jego znaczący wkład nie tylko w przemysł filmowy, ale także w kulturę narodową Kanady.

Gwiazdy w Alejach Sław

Jego niekwestionowany wkład w kinematografię został upamiętniony poprzez uhonorowanie go własnymi gwiazdami w Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w dwóch krajach. Kanadyjską gwiazdę otrzymał w 2000 roku, a hollywoodzką w 2011 roku, co stanowi symboliczne uznanie jego międzynarodowej kariery i wpływu na sztukę filmową.

Polityka i osobowość Donalda Sutherlanda

Aktywizm polityczny

Donald Sutherland był znanym aktywistą antywojennym, szczególnie głośno protestującym przeciwko wojnie w Wietnamie. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), który przedstawiał nastroje panujące wśród amerykańskich żołnierzy stacjonujących w regionie Pacyfiku. Jego zaangażowanie polityczne było na tyle znaczące, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency) ze względu na swoją działalność w ruchu pokojowym.

Zainteresowania i poglądy

Poza działalnością polityczną, Sutherland wykazywał głębokie zainteresowanie kwestiami społecznymi i artystycznymi. Jego poglądy i zaangażowanie często przenikały się z jego twórczością, nadając jej dodatkową głębię i znaczenie. Był postacią o silnych przekonaniach, które konsekwentnie wyrażał zarówno w swojej pracy, jak i poza nią.

Ciekawostki z życia Donalda Sutherlanda

Pierwsze kroki w mediach

W wieku zaledwie 14 lat Donald Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Był to jego pierwszy kontakt z mediami i zwiastun przyszłej kariery w świecie sztuki i przekazu.

Artystyczne pasje z młodości

W młodości Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Było to jedno z jego wczesnych doświadczeń z formami ekspresji artystycznej, które kształtowały jego wrażliwość i kreatywność przed rozpoczęciem profesjonalnej kariery aktorskiej.

Warto wiedzieć: Sutherland był znany z niezwykłej wszechstronności i umiejętności wcielania się w bardzo różnorodne postacie, od bohaterów wojennych po złoczyńców.

Zdrowie i wyzwania w dzieciństwie

Choroby z dzieciństwa

Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone ciężkimi chorobami. Jako dziecko zmagał się z gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio, co miało znaczący wpływ na jego wczesne lata życia i prawdopodobnie przyczyniło się do jego późniejszej odporności i determinacji.

Zagrożenie życia na planie filmowym

Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, życie Sutherlanda było poważnie zagrożone. Aktor zachorował na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co stanowiło dramatyczny epizod w jego życiu i karierze.

Donald Sutherland pozostawił po sobie bogate dziedzictwo aktorskie, udowadniając, że wszechstronność i zaangażowanie w kreowane postaci są kluczem do trwałego sukcesu w świecie filmu. Jego poświęcenie dla sztuki i odwaga w wyrażaniu własnych poglądów inspirują do autentycznego podążania za swoimi pasjami, czyniąc go postacią legendarną i niezapomnianą w historii kina.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland