Aleksander Puszkin – rosyjski romantyzm, wiersze i poezja.

3

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin, urodzony 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, to postać o nieocenionym znaczeniu dla literatury rosyjskiej i światowej. Uznawany za najwybitniejszego klasyka oraz reformatora języka literackiego, Puszkin jest głównym przedstawicielem rosyjskiego romantyzmu, obok Michaiła Lermontowa. W wieku 37 lat, 10 lutego 1837 roku, zmarł w Petersburgu w wyniku ran odniesionych w pojedynku, który stoczył w obronie honoru swojej żony, Natalii Nikołajewny Gonczarowej. Jego życie, choć krótkie, obfitowało w twórczą pasję, burzliwe wydarzenia polityczne i osobiste dramaty, które odcisnęły piętno na jego dorobku. Puszkin jest symbolem rosyjskiej kultury, którego dzieła wywarły trwały wpływ na kształtowanie tożsamości narodowej i literackiej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 10 lutego 1837 roku miał 37 lat.
• Żona/Mąż: Natalia Nikołajewna Gonczarowa.
• Dzieci: (Brak informacji w dostarczonym tekście)
• Zawód: Poeta, pisarz, dramaturg, reformator języka literackiego.
• Główne osiągnięcie: Uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej i reformatora języka literackiego. Autor takich dzieł jak „Eugeniusz Oniegin”.

Aleksander Puszkin – Kluczowe Informacje Biograficzne

Podstawowe Dane Aleksander Puszkin

Aleksandr Siergiejewicz Puszkin urodził się 6 czerwca 1799 roku w Moskwie i jest powszechnie uznawany za najwybitniejszego klasyka literatury rosyjskiej. Swoją twórczością znacząco zreformował rosyjski język literacki, stając się głównym przedstawicielem rosyjskiego romantyzmu obok Michaiła Lermontowa. Poeta zmarł 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, mając 37 lat, wskutek obrażeń odniesionych w pojedynku. W swojej karierze piastował również funkcję kamerjunkiera, młodszego szambelana na dworze cesarza Mikołaja I Romanowa, co oficjalnie wiązało go z imperium, choć jego niezależne poglądy często stawiały go w opozycji do oficjalnej linii.

Rodzina i Życie Prywatne Aleksander Puszkin

Wpływ Przodków na Tożsamość

Na kształtowanie tożsamości i postrzeganie własnego dziedzictwa przez Puszkina ogromny wpływ wywarł jego pradziadek, Abram Hannibal. Ten czarnoskóry Abisyńczyk, który trafił do Rosji jako niewolnik, dzięki swojej inteligencji i zdolnościom zyskał przychylność cara Piotra I, co pozwoliło mu na awans społeczny i zdobycie szlachectwa. Ta niezwykła historia rodowa z pewnością rezonowała w świadomości poety.

Rola Niani w Edukacji Kulturowej

Kluczową rolę w życiu i wychowaniu młodego poety odegrała jego niania, Arina Rodionowna Jakowlewa. To ona wprowadziła go w bogactwo kultury ludowej, przekazując mu historie, pieśni i wpajając zrozumienie mentalności rosyjskich chłopów pańszczyźnianych. Jej wpływ był nieoceniony w kształtowaniu wrażliwości Puszkina i jego głębokiego zrozumienia ducha rosyjskiego narodu, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości.

Małżeństwo z Natalią Gonczarową

W lutym 1831 roku Aleksandr Siergiejewicz Puszkin poślubił Natalię Nikołajewną Gonczarową w moskiewskiej cerkwi Wielkie Wniebowstąpienie. Małżeństwo to, choć początkowo szczęśliwe, stało się później źródłem licznych dramatów i intryg, które ostatecznie doprowadziły do tragicznego pojedynku i śmierci poety.

Kariera i Twórczość Aleksander Puszkin

Edukacja w Elitarnej Placówce

Od 1811 roku Aleksandr Puszkin pobierał nauki w elitarnym Liceum w Carskim Siole. Ta prestiżowa placówka, znana z wysokiego poziomu nauczania i artystycznej atmosfery, stała się kolebką jego pierwszych literackich prób – młodzieńczych od i elegii. Okres ten stanowił solidny fundament dla jego przyszłej kariery literackiej, rozwijając jego niebywały talent i pasję do słowa.

Przynależność do Grup Literackich

Po ukończeniu szkoły w 1817 roku, Puszkin aktywnie włączył się w życie literackie Petersburga. Dołączył do grupy „Arzamas”, która otwarcie promowała użycie języka potocznego w poezji, dążąc do jego demokratyzacji i zbliżenia do szerszego grona odbiorców. Równocześnie związał się z kółkiem „Zielona lampa”, które miało powiązania z ruchem dekabrystów, wyrażając tym samym swoje sympatie polityczne i społeczne.

Przełomowy Poemat „Rusłan i Ludmiła”

W 1820 roku Puszkin opublikował swój przełomowy poemat „Rusłan i Ludmiła”. Ten utwór przyniósł mu ogromny rozgłos i uznanie w kręgach literackich, a także zapoczątkował w literaturze rosyjskiej modę na bajronizm, czyli fascynację motywami i stylem twórczości brytyjskiego romantyka, lorda Byrona.

Dzieło Życia – „Eugeniusz Oniegin”

Największym dziełem w dorobku Puszkina jest bez wątpienia poemat dygresyjny „Eugeniusz Oniegin”, nad którym pracował przez wiele lat, między 1823 a 1831 rokiem. W tym monumentalnym utworze stworzył postać typowego bohatera romantycznego, zmagającego się z egzystencjalnymi dylematami, a całość osadził na tle szerokiej panoramy życia rosyjskiej szlachty. „Eugeniusz Oniegin” stał się arcydziełem literatury rosyjskiej, ukazując głębokie zrozumienie rosyjskiej duszy i społeczeństwa.

Twórczość dla Dzieci

Aleksandr Puszkin jest również autorem znanych na całym świecie bajek, cenionych za swój liryzm, mądrość i ponadczasowe przesłanie. Wśród nich znajdują się takie arcydzieła jak „Bajka o rybaku i złotej rybce” oraz „Bajka o carze Sałtanie”. Te utwory, choć proste w formie, niosą ze sobą głębokie morały i do dziś bawią oraz wychowują kolejne pokolenia czytelników, stanowiąc ważny element literatury dziecięcej.

Działalność Redakcyjna

W 1836 roku, zaledwie rok przed śmiercią, Puszkin uzyskał zgodę na wydawanie własnego pisma literacko-społecznego pod tytułem „Sowriemiennik”. To przedsięwzięcie świadczyło o jego zaangażowaniu w życie intelektualne i społeczne Rosji, a także o chęci stworzenia platformy dla współczesnych mu myśli i debat. Działalność redakcyjna była kolejnym dowodem na wszechstronność jego talentu i zainteresowań.

Początki Prozy i Inspiracje Historyczne

W późniejszym okresie swojej twórczości Aleksandr Puszkin zaczął eksplorować prozę, czerpiąc inspirację między innymi z twórczości Waltera Scotta. W 1827 roku rozpoczął pisanie swojej pierwszej powieści historycznej pt. „Murzyn Piotra Wielkiego”. Fascynacja historią stała się również podstawą dla jego późniejszych dzieł, takich jak „Historia Pugaczowa” oraz poemat „Jeździec miedziany”, który stanowił bezpośrednią odpowiedź na dzieło Adama Mickiewicza, „Dziady”.

Kontrowersje, Zsyłki i Polityka

Konflikt z Caratem i Zsyłka

Twórczość Puszkina, często zawierająca ostre utwory krytykujące tyranię i absolutyzm, ściągnęła na niego gniew caratu. Z tego powodu poeta został skazany na zsyłkę na południe Rosji. Okres ten spędził w różnych miejscach, w tym w Kiszyniowie, Odessie, na Kaukazie i Krymie. Mimo zesłania, Puszkin nie zaprzestał swojej działalności literackiej, a podróże te dostarczyły mu bogatego materiału do późniejszych dzieł, takich jak „Jeniec Kaukazu”.

Osobista Cenzura Cara

Po powrocie z wygnania, Aleksandr Puszkin został zwolniony z obowiązku poddawania się zwykłej cenzurze. Jednakże, w zamian za to, jego jedynym i osobistym cenzorem został sam cesarz Mikołaj I. Ta niezwykła sytuacja oznaczała, że każdy utwór poety musiał uzyskać aprobatę cara przed publikacją, co stanowiło znaczące ograniczenie jego wolności twórczej i wyraz presji politycznej.

Inwigilacja Państwowa

Przez znaczną część swojego życia Aleksandr Puszkin znajdował się pod stałą obserwacją władz. Był on inwigilowany przez tajnego agenta Aleksandra Boszniaka, a jego działania i korespondencja były systematycznie raportowane do III Oddziału Kancelarii Osobistej Jego Cesarskiej Mości. Ta nieustanna inwigilacja świadczy o obawach caratu przed wpływem poety i jego potencjalną działalnością opozycyjną.

Stosunek do Polski i Polemika z Adamem Mickiewiczem

Puszkin, mimo że sam był krytyczny wobec władzy, wywołał znaczący skandal swoimi antypolskimi wierszami, takimi jak „Oszczercom Rosji” i „Rocznica Borodina”. Utwory te, powstałe w kontekście powstania listopadowego w Polsce, doprowadziły do ożywionej literackiej polemiki z Adamem Mickiewiczem. Ich wymiana listów poetyckich stanowiła ważny epizod w historii polsko-rosyjskich relacji kulturalnych, ukazując złożoność postaw i wzajemnych postrzegań.

Tragiczny Finał i Intryga

Śmierć Puszkina w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem, do którego doszło 10 lutego 1837 roku w Petersburgu, była wynikiem skomplikowanej dworskiej intrygi. Poeta zginął, broniąc honoru swojej żony Natalii. Ten tragiczny finał podkreślał napięcia i konflikty, jakie towarzyszyły jego życiu, a także jego postawę wobec kwestii honoru i wierności.

Ciekawostki i Upamiętnienie Aleksander Puszkin

Pogrzeb Bez Rozgłosu

Mimo ogromnej sławy i powszechnego uznania, jakim cieszył się Puszkin, jego pogrzeb odbył się w atmosferze tajemnicy i bez rozgłosu. Władze, obawiając się potencjalnych manifestacji patriotycznych lub opozycyjnych, zdecydowały o pochowaniu poety po cichu na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej, z dala od stolicy. To symboliczne działanie ukazuje niepokój władzy przed siłą jego dziedzictwa.

Inspiracje Historyczne i Odpowiedź na Twórczość Mickiewicza

W późniejszym okresie życia Aleksandr Puszkin wykazywał silne zainteresowanie historią Rosji. Ta fascynacja zaowocowała napisaniem „Historii Pugaczowa”, dzieła poświęconego jednemu z największych buntów w historii kraju. Równocześnie, poemat „Jeździec miedziany” stanowił bezpośrednią odpowiedź i polemikę z tragedią romantyczną „Dziady” Adama Mickiewicza, ukazując skomplikowane relacje między rosyjską a polską kulturą i historią.

Początki Prozy i Wpływ Waltera Scotta

Aleksandr Puszkin, znany przede wszystkim jako poeta, rozpoczął również eksplorację prozy. Swoją pierwszą powieść historyczną, zatytułowaną „Murzyn Piotra Wielkiego”, zaczął pisać w 1827 roku. Dzieło to powstało pod silnym wpływem twórczości szkockiego pisarza Waltera Scotta, mistrza powieści historycznej, co świadczy o szerokich literackich zainteresowaniach Puszkina i jego otwartości na zagraniczne inspiracje.

Miejsce Odosobnienia i Twórczość w Izolacji

W 1824 roku kara zsyłki, na którą został skazany Puszkin, została zamieniona na areszt domowy. Poeta został zesłany do majątku swojej matki we wsi Michajłowskoje, niedaleko Pskowa. Okres ten, choć naznaczony izolacją, okazał się niezwykle płodny twórczo. W Michajłowskim powstały jedne z jego najważniejszych dzieł, w tym arcydzieło dramaturgii rosyjskiej, „Borys Godunow”. To miejsce odosobnienia stało się kolebką dla wielu jego kluczowych utworów.

Najważniejsze Dzieła Aleksandera Puszkina

Przełomowe Utwory Poetyckie

• „Rusłan i Ludmiła” (1820) – poemat, który zapoczątkował modę na bajronizm w literaturze rosyjskiej.
• „Eugeniusz Oniegin” (1823–1831) – poemat dygresyjny, uważany za dzieło życia Puszkina, prezentujące obraz życia rosyjskiej szlachty i kreujące postać typowego bohatera romantycznego.

Bajki dla Dzieci

• „Bajka o rybaku i złotej rybce”
• „Bajka o carze Sałtanie”

Proza i Dramaty Historyczne

• „Murzyn Piotra Wielkiego” (rozpoczęty w 1827) – pierwsza powieść historyczna, inspirowana twórczością Waltera Scotta.
• „Borys Godunow” – dramat, który powstał podczas zesłania poety w majątku Michajłowskoje.
• „Historia Pugaczowa” – dzieło historyczne poświęcone jednemu z największych buntów w historii Rosji.
• „Jeździec miedziany” – poemat historiozoficzny, będący odpowiedzią na „Dziady” Adama Mickiewicza.

Chronologia Życia i Twórczości Aleksandera Puszkina

Kluczowe Aspekty Życia i Twórczości

Warto wiedzieć: Aleksandr Puszkin, mimo swojej wybitnej pozycji w literaturze rosyjskiej, przez znaczną część życia znajdował się pod ścisłą kontrolą państwa, co objawiało się m.in. osobistą cenzurą cara Mikołaja I oraz stałą inwigilacją. Jego twórczość, często krytyczna wobec tyranii i absolutyzmu, doprowadziła do konfliktu z caratem, skutkującego zesłaniem na południe Rosji, co mimo trudności dostarczyło mu inspiracji do wielu dzieł. Wpływ na jego tożsamość miał jego pradziadek, Abram Hannibal, a kluczową rolę w jego wychowaniu odegrała niania, Arina Rodionowna Jakowlewa. Małżeństwo z Natalią Gonczarową w 1831 roku zakończyło się tragicznie w pojedynku w 1837 roku, stoczonym w obronie honoru żony.

Kariera literacka Puszkina rozpoczęła się w Liceum w Carskim Siole, a po szkole dołączył do grup „Arzamas” i „Zielona lampa”. Przełomem była publikacja poematu „Rusłan i Ludmiła” w 1820 roku, zapoczątkowująca modę na bajronizm. Dziełem życia jest poemat „Eugeniusz Oniegin”, a także cenione bajki dla dzieci. Puszkin eksplorował również prozę i historię, tworząc dzieła takie jak „Murzyn Piotra Wielkiego” i „Jeździec miedziany”, który stanowił odpowiedź na utwór Mickiewicza. W ostatnich latach życia wydawał pismo „Sowriemiennik”.

Pomimo ogromnej sławy, pogrzeb Puszkina odbył się potajemnie, z obawy przed manifestacjami. Jego tragiczna śmierć w pojedynku z Georges’em d’Anthèsem była wynikiem dworskiej intrygi, w której bronił honoru swojej żony. Aleksandr Siergiejewicz Puszkin pozostaje niezrównanym filarem literatury rosyjskiej, którego dzieła, mimo politycznych represji i osobistych tragedii, nadal inspirują głębią i pięknem języka.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Puszkin